Βρασνά: Οχυρωματική θέση-ιερό(;) στη θέση Δραγασιά
Στο Στρυμονικό κόλπο δημιουργείται μια στενή λωρίδα γης ανάμεσα στη θάλασσα, το Στρατωνικό Όρος και τα Κερδύλια Όρη. Η στενή αυτή λωρίδα γης κατά την αρχαιότητα ήταν ακόμη μικρότερης έκτασης και αποτελούσε την κύρια οδό επικοινωνίας ανατολής-δύσης. Αυτό καθιστούσε το τμήμα αυτό ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, γι αυτό συναντούμε στο τμήμα αυτό ένα πλήθος ανθρωπίνων εγκαταστάσεων, ήδη από τη νεολιθική εποχή. Το 1200 π. Χ. εγκαθίστανται εδώ θρακικά και φρυγικά φύλα. Η περιοχή ανήκε στη Βισαλτία, ενώ μετά το στενό του Ρήχιου ξεκινούσε η Μυγδονία. Από τον 7ο αι. π.Χ. εμφανίζονται και αποικίες των Ελλήνων της νότιας Ελλάδος. Οι σπουδαιότερες ήταν η Άργιλος και τα Στάγειρα, που αποτελούν και τους μόνους αρχαιολογικούς χώρους στους οποίους διενεργήθηκαν μεγάλης έκτασης αρχαιολογικές έρευνες και αποκαταστάσεις. Τον 5ο αι. η περιοχή κατακτάται από τους Μακεδόνες και σύντομα τα Θρακικά και Φρυγικά φύλα αφομοιώνονται από τους ελληνικόυς πληθυσμούς. Η στρατηγική σημασία της περιοχής έκανε τους Βυζαντινούς να δείχνουν ιδιαίτερη σημασία για τον έλεγχο της τον οποίο δεν έχασαν ακόμη και την δύσκολη περίοδο των σλαβικών εγκαταστάσεων. Έτσι αναμένουμε και συνεχώς αποκαλύπτεται ένας μεγάλος αριθμός αρχαιολογικών καταλοίπων όλων αυτών των περιόδων που στη συντριπτική τους πλειοψηφία παραμένουν παντελώς ανεξερεύνητες. Ένας τέτοιος αριθμός θέσεων συναντάται στα Βρασνά (Βραστά), πράγμα αναμενόμενο αφού αυτά βρίσκονται σε ένα ιδιαίτερης σημασίας στρατηγικό σημείο που ήλεγχε την ανατολικό είσοδο των στενών του Ρήχιου. Τα Βραστά συνδέονται με δύο πόλεις της αρχαιότητας: τον Βρομίσκο ή Βορμίσκο (Θρακικό πόλισμα) και την Βρέα (Αθηναϊκή μάλλον αποικία) Για τον Βορμίσκο έχουν διατυπωθεί κάποιες θέσεις για την ακριβή θέση του, λίγο ανατολικά ή δυτικά του σημερινού χωριού, ενώ η Βρέα, εντελώς άγνωστη, πιθανόν να βρίσκεται ακριβώς στη θέση του σημερινού οικισμού. Αξιοσημείωτο είναι ότι και το θρακικό "Βορμίσκος" και το ελληνικό "βραστός" έχουν το ίδιο νόημα. Ένας ιδιαίτερος χώρος στα Βρασνά αποτελεί η θέση Δραγασιά, ΝΔ του οικισμού. Στη θέση Δραγασιά έγινε μετά την πυρκαγιά του 1991 ανασκαφικός καθαρισμός Ο τρόπος λάξευσης και αρμογής των δόμων των περιβόλων και τα όστρακα που βρέθηκαν οδηγούν σε μια χρονολόγηση στα υστεροκλασικά κι ελληνιστικά χρόνια. Την ακριβή μορφή και χρήση της θέσης όμως μόνο μια ανασκαφική έρευνα θα αποκάλυπτε. Φαίνεται να αποτελείται από δύο ημικυκλικούς περιβόλους που ακολουθούν τη φυσική καμπύλη του υψώματος. Ψηλότερα των δύο περιβόλων υπάρχει ακόμη μία κατασκευή που φαίνεται κατασκευασμένη με ιδιαίτερη επιμέλεια. Από δυτικά προστατεύεται από ένα υψηλότερο ορεινό όγκο και έχει απόλυτο έλεγχο στην πεδιάδα στα ανατολικά και εποπτεία μέχρι τη θάλασσα του Στρυμονικού Κόλπου. Στον χαμηλότερο περίβολο σχηματίζονται δύο πύργοι, στα βόρεια και νότια ενώ στον ανώτερο δεν διακρίνονται το μέγεθος και το σχήμα των κατασκευών. Είναι κατασκευασμένο με καλοδουλεμένους δόμους (πελεκητές πέτρες ικανού μεγέθους) και τα πάχη του τείχους είναι περίπου 1,00 μ. ενώ το μήκος ορισμένων δόμων φτάνει τα 2,30 και το ύψος τα 0,50. Δεν διαπιστώθηκαν ίχνη μόνιμης εγκατάστασης. Ανάμεσα στους περιβόλους εκφύεται μεγάλος φυσικός βράχος, πυραμοειδούς σχήματος, πάνω στον οποίο διακρίνονται διάφορες λαξεύσεις. Ο βράχος αυτός πιθανότατα να χρησιμοποιήθηκε και για λατρευτικούς σκοπούς. Πρόκειται λοιπόν για ένα οχυρό, που πιθανότα ενσωμάτωνε κάποιο αγροτικό ιερό. Απαντήσεις θα μπορούσε να δώσει όμως μόνο μια συστηματική αρχαιολογική έρευνα που δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει.
Η κάτοψη είναι κατά προσέγγιση και όσο επιτρέπει κάτι τέτοιο το δάσος που έχει καλύψει ξανά το χώρο.
Φωτογραφίες: Σιμούδης Δημήτριος, 2020
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου