Βρασνά: Το πρώτο μουσικό κείμενο της Μακεδονίας

 

    Το 1992 παραδόθηκε στο Μουσείο Θεσσαλονίκης από τον αείμνηστο Μουτσόπουλο Νικόλαο ενεπίγραφη πλάκα διαστάσεων 54,8χ48,2μ., πάχους 19,4 μ. από μάρμαρο. Η πλάκα σώζει το πέρας όλων των πλευρών της εκτός από την αριστερή, ενώ στην κάτω δεξιά γωνία έχει ένα λοξό σπάσιμο. Η κύρια όψη της είναι  καλά  λειασμένη και φέρει εγχάρακτη επιγραφή ένδεκα στίχων.

     Η πλάκα ήταν εντοιχισμένη στο βόρειο πύργο του φρουρίου των Βρασνών (ελληνιστικής εποχής), χρησιμοποιήθηκε δηλαδή σε δεύτερη χρήση ως οικοδομικό υλικό,  χωρίς να είναι δυνατόν να προσδιοριστεί η αρχική της προέλευση. Πιθανόν να προέρχεται από παλαιότερο οικοδόμημα κάτω από το ίδιο το φρούριο ή από άλλες θέσεις της περιοχής. 

     Η μορφή πολλών γραμμάτων έχει κοινά στοιχεία με αντίστοιχα του χαλκιδικού και του αττικού αλφαβήτου. Η περιποιημένη όψη της επιγραφής, η επιμελημένη χάραξη, το μέγεθος και το σχήμα των γραμμάτων μπορούν να οδηγήσουν σε μια πρώιμη χρονολόγησή της μέσα στον 5^ο αι. π.Χ. Αποτελεί λοιπόν μία από τις πιο πρώιμες επιγραφές σε λίθο στη Μακεδονία. 

     Ο τρόπος αναγραφής και το μέγεθος της επιγραφής φανερώνουν επίσημο κείμενο από κάποιο δημόσιο κτήριο της περιοχής. Δεν μπορεί όμως να διαβαστεί οποιαδήποτε λέξη ή συλλαβή που να έχει κάποιο νόημα. Πρόκειται για ειδικό κείμενο όπου τα γράμματα δεν αποδίδουν φθόγγους πεζού ή έμμετρου λόγου αλλά αποτελούν σημειωτικά φθογγόσημα μουσικής. Αποτελεί λοιπόν ένα μουσικό κείμενο, από τα ελάχιστα που έχουν διασωθεί στην αρχαιότητα και το πρώτο που έχει βρεθεί στη Μακεδονία.

Πηγή φωτογραφιών:

Αδάμ Βελένη Π. 1.     Επιγραφικές μαρτυρίες από τα Βρασνά Ν. Θεσσαλονίκης 1999, Αρχαία Μακεδονία, Έκτο Διεθνές Συμπόσιο, Θεσσαλονίκη 15-19 Οκτωβρίου 1996, τόμος 1, Θεσσαλονίκη, 1-14

Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης